Yurt Dışında Yaşayan Seçmenler Neden Oy Kullan(a)madı?

2018 Genel Seçimler ve Cumhurbaşkanlığı Seçimlerinde Türkiye’de oy kullanma oranı %87,5 idi. Yurt dışında 50 farklı ülkede 123 temsilcilikte oy kullanıldı ve yurt dışında kayıtlı seçmen sayısı 2018’de rekor kırarak 3 milyon 47 bin 323’e ulaştı. Ancak seçimlere katılım oranı sadece %48,5’te kaldı. Yani yurtdışı katılım oranının Türkiye ülke genelinin çok gerisinde kaldığı görülüyor.

Yurt dışında yaşayan kadınlardan oluşan Göçmen Anneler Facebook grubu olara,  üyelerimizden 707 kişiye online anket yoluyla görüştük; seçimlere katılımlarını ve eğer oy kullanmadılarsa bunun sebebini sorduk. Seçmenlik hakkı bulunan katılımcıların %68’i sadece Türkiye vatandaşı, %32’si ise Türkiye vatandaşlığı ile birlikte en az bir başka ülkenin daha vatandaşlık hakkına sahip. Anket katılımcılarının oy kullanma oranı %88 ile toplam yurt dışı seçmeninin çok üzerinde.

Oy kullanmayanların çok büyük bir kısmı istediği halde oy kullanamadığını, küçük bir kısmı ise oy kullanmamayı tercih ettiğini belirtiyor. Oy kullanamayanların başlıca gerekçeleri;

Seçmen kaydı prosedürleri: Birçok kişi, erken seçim olması ve yeterli vakit tanınması sebebiyle seçmen kaydını yurt dışına taşıma fırsatı bulamadığına değinmiş. Daha önceki seçimlerde oy kullanabildiği için 2018’de seçmen kaydını kontrol etme gereği duymayan ve seçmen kaydı değişikliğe uğradığı için oy kullanamayan seçmenler de bulunuyor.

Yaşadıkları ülkede sandık kurulmaması: Türkiye’nin 228 ülkede temsilciği bulunuyor ancak 2018 seçimlerinde sadece 50 ülkede seçim sandığı kuruldu. Bu da demek oluyor ki Türkiye’nin temsilciliği bulunan 178 ülkede sandık bulunmuyor. Çünkü bu ülkeler, sandık açmak gerekli koşul olan 500’den fazla seçmen kaydı yapan vatandaş bulunması kriterini sağlamıyor. Örneğin Güney Amerika’da hiçbir ülkede seçim sandığı bulunmuyor. Kuzey Amerika’da Meksika’da; Avrupa’da Portekiz, Hırvatistan ve çoğu Baltık ülkesinde oy kullanılamıyor. Asya kıtasında Orta Doğu ülkeleri, Körfez ülkeleri ve Türki Cumhuriyetler’in neredeyse tamamında sandık bulunurken; Hindistan, Afganistan, Pakistan, Bangladeş,  Kuzey/Güney Kore, Malezya, Endonezya gibi yüksek nüfuslu birçok ülkede sandık bulunmuyor. Afrika’da sadece Güney Afrika Cumhuriyeti, Mısır, Sudan ve Cezayir’de sandık bulunuyor.

Yaşadıkları ülkedeki sandığın, çok uzak bir şehirde kurulmuş olması; Bu sebeple oy verememiş olan seçmenlerin gerekçeleri, maddi sebeplerle, sağlık sebebiyle veya çocuklarla uzun yolculuk yapmanın zorluğu sebebiyle sandık noktasına gidememek. Bu durumdan en çok muzdarip olanlar ABD’de ikamet eden vatandaşlar. Kendi eyaletlerinde bulunan sandık noktasına gidebilmek için uzun uçak yolculukları veya 10 saatten fazla süren otomobil yolculukları yapmaları gerektiğinden yakınıyorlar. (ABD’de bulunan 50 eyaletten sadece 7’sinde sandık açıldı) Bir diğer sık rastlanan serzeniş ise Birleşik Krallık topraklarında sadece 2 şehirde (Londra ve Edinburgh) oy verme noktası olması. Örneğin sadece bin kişinin oy kullandığı Yunanistan’da veya sadece 280 kişinin oy kullandığı İran’da bile 3’er sandık kurulurken Birleşik Krallık’ta sadece 2 sandık açılmış.

Oy kullanmayanlar içindeki bilerek ve isteyerek oy kullanmayan kişilerin başlıca gerekçeleri ise;

  • Oyumun seçim sonuçlarını etkisi olacağını düşünmüyorum.
  • Yurt dışında yaşayan vatandaşların Türkiye’nin seçimlerinde oy kullanmaması gerektiğini düşünüyorum.
  • Türkiye siyasetini ve gündemi takip etmiyorum.
  • Kendimi hiçbir parti veya adaya yakın hissetmiyorum.

Oy kullanmayan veya kullanamayanlara “Bir sonraki seçimlerde nasıl bir değişiklik olsa oy kullanırdınız?” diye sorduğumuzda aşağıdaki önerileri derledik;

  • Sadece yurt dışında yaşayanlar için bile olsa online seçmen kaydı yaptırabilme kolaylığı
  • Seçmen kaydını taşıyabilmek ve kontrol edebilmek için daha uzun süre tanınması
  • Seçmen kaydı ve kontrolü ile ilgili konsoloslukların e-mail veya SMS ile vaktinde bilgilendirmede bulunması
  • Oy kullanabilen bir ülkede daha fazla sandık noktası kurulması (özellikle büyük ölçekli ülkelerden ve Birleşik Krallık’tan gelen bir talep)
  • Bir ülkede konsolosluk varsa sandık açmak için minimum 500 seçmen kaydı aranmaması (özellikle Fas, Meksika, Malezya, Portekiz, Letonya gelen bir talep)
  • Sadece sandık açılmayan ülkeler için bile olsa online oy kullanabilme kolaylığı
  • Birbirine yakın ülkeler (veya eyaletler) için aynı gün içinde birden çok lokasyonda bulunabilecek gezici sandık uygulaması
  • Uzak bir şehirde olan sandık için toplu ulaşım organize edilmesi veya ulaşım kolaylığı sağlanması
  • Turist olarak seçmen kaydımız olandan farklı bir ülkede bulunduğumuz sırada, bulunduğumuz ülkede açılan sandıkta oy kullanabilme imkânı

 

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir